Temat składek ZUS może budzić niepokój. Co roku pojawiają się informacje o podwyżkach tych obciążeń, które rzekomo rujnują małe firmy. Obawy i doniesienia prasowe są mocno przejaskrawione. Podwyżki są cykliczne, a system przewiduje ulgi dla nowych firm, które pozwalają rozkręcić biznes bez ponoszenia wysokich nakładów. Wyjaśniamy, ile wynoszą składki w 2026 roku i skąd biorą się ich wzrosty.
Dlaczego składki ZUS co roku rosną?
Wzrost składek nie jest decyzją podejmowaną „z dnia na dzień”, lecz wynika z obowiązujących przepisów. Podstawa wymiaru dużego ZUS jest powiązana z prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce, a preferencyjnego ZUS – z minimalnym wynagrodzeniem. Jeśli więc rosną płace w kraju, automatycznie rosną również składki. To mechanizm systemowy, który działa co roku w podobny sposób. W praktyce oznacza to przewidywalne, stopniowe podwyżki, które można wcześniej uwzględnić w planowaniu budżetu firmy.
Wysokość składek ZUS w 2026 roku
W 2026 roku przedsiębiorcy opłacający pełne składki społeczne (tzw. duży ZUS) zapłacą łącznie 1926,76 zł miesięcznie (bez składki zdrowotnej). Na tę kwotę składają się:
- składka emerytalna – 1103,27 zł,
- rentowa – 452,16 zł, chorobowa – 138,47 zł,
- wypadkowa – 94,39 zł
- Fundusz Pracy – 138,47 zł.
Początkujące firmy mogą skorzystać z preferencyjnych stawek. W ramach tzw. małego ZUS (preferencyjnego) przez pierwsze 24 miesiące działalności składki społeczne wynoszą 456,18 zł miesięcznie (również bez składki zdrowotnej). Obejmują one:
- składkę emerytalną – 281,44 zł,
- rentową – 115,34 zł, chorobową – 35,32 zł
- wypadkową – 24,08 zł.
W tym okresie nie opłaca się składki na Fundusz Pracy.
Różnica między pełnym a preferencyjnym ZUS-em jest znacząca, dlatego warto już na etapie zakładania firmy zaplanować, z jakich ulg można skorzystać i jak długo będą one obowiązywać.
Ulga na start – najniższe obciążenia na początku działalności
Osoby zakładające firmę po raz pierwszy (lub po dłuższej przerwie) mogą skorzystać z tzw. ulgi na start. Przez pierwsze 6 pełnych miesięcy prowadzenia działalności nie opłacają składek społecznych, płacą wyłącznie składkę zdrowotną. To oznacza odciążenie budżetu w najtrudniejszym, początkowym okresie rozwoju firmy. Ulga na start pozwala spokojnie pozyskać pierwszych klientów i ustabilizować przychody, zanim pojawią się wyższe, stałe koszty. Po upływie tego okresu przedsiębiorca może przejść na preferencyjny ZUS przez kolejne 24 miesiące (mały ZUS).
Wakacje składkowe – dodatkowe wsparcie w trudniejszym miesiącu
Przedsiębiorcy mogą również skorzystać z tzw. wakacji składkowych, czyli zwolnienia z opłacania składek społecznych przez jeden wybrany miesiąc w roku. W tym czasie budżet państwa pokrywa należne składki, a przedsiębiorca nie musi ich finansować z własnych środków. To rozwiązanie szczególnie pomocne w okresach przejściowych – np. przy sezonowym spadku przychodów, chwilowej przerwie w zleceniach czy potrzebie poprawy płynności finansowej. Co ważne, wakacje składkowe nie przerywają ciągłości ubezpieczenia, więc nie wpływają negatywnie na prawo do świadczeń.
Czytaj także: Zakładasz firmę? Sprawdź, z jakich ulg możesz skorzystać na starcie
Płacić więcej, czy mniej?
Choć większość przedsiębiorców naturalnie chce minimalizować koszty, w niektórych sytuacjach wyższe składki mogą być korzystne. Dzieje się tak np. wtedy, gdy zależy Ci na wyższych świadczeniach – zasiłku chorobowym, macierzyńskim czy w przyszłości wyższej emeryturze. Wyższa podstawa składek ZUS oznacza bowiem wyższe świadczenia. Z kolei w pierwszych latach działalności, gdy priorytetem jest płynność finansowa i rozwój firmy, korzystanie z ulg oraz niższych składek bywa rozsądniejszym rozwiązaniem.
To jednak zawsze indywidualna decyzja, którą warto podjąć po analizie swojej sytuacji finansowej i planów biznesowych. Właśnie w takich dylematach pomaga dobra księgowa – przeanalizuje Twoje przychody, ryzyka i potrzeby, a następnie wskaże najbezpieczniejsze opcje. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, eksperci CWP polecą Ci sprawdzone usługi księgowe.
